Düzenli-düzensiz Büyük Localar

[ADAM]

Masonluktaki şu düzen (intizam) ve düzensizlikten (gayri muntazamlıktan) düzene geçiş (muntazam oluş) konusu hayli kafamı karıştırıyor.

Bu bağlamda benim öznel görüşlerim var ama bunlar pek bir anlam taşımayabilir. Yanlış da olabilir. Bu işin uzmanlarına sormak gerek.

Konuya biraz daha eskiden başlayıp Türkiye’deki Masonluğa ve günümüze doğru gelerek sorular sormak istiyorum. Ben burada muntazam = düzenli kullanacağım.

Nedenleri, gerekçeleri sormuyorum. Ancak yanıtlayan isterse o bağlamda ek bilgi verebilir; bana da teşekkür etmek düşer.

Önce Masonluğun genel tarihi ile bağlantılı sorular:

1) 1717 yılında kurulan Londra Büyük Locası düzenli miydi?

2) Londra Büyük Locası’nın 1720’li yıllarda Fransa’da kuruluşuna önayak olduğu localar düzenli miydi?

3) İngiltere’de 1725 yılında kurulun York Büyük Locası (Grand Lodge of All England) düzenli miydi?

4) Paris Büyük Locası 1725 yılındaki ilk kuruluşunda düzenli miydi?

5) 1736 yılında kurulan İskoçya Büyük Locası düzenli miydi?

6) 1751 yılında İngiltere’de Antients ve Moderns kısa adıyla bilinen büyük localardan hangisi düzenliydi?

7) O dönemlerde İngiltere’de kurulmuş başka büyük localar da var. Hangisi düzenliydi?

İngiltere Birleşik Büyük Locası 1813 yılında kurulurken düzenli miydi?

9) İngiltere Birleşik Büyük Locası kurulmadan önce nerelerdeki hangi büyük localar düzenliydi? (Örnek?)

10) Prince Hall Büyük Locaları düzenli mi? (Bu pek tarih olmadı ama neyse...)

Burada durmak istiyorum. Eğer bunlara yanıt alabilirsem, belki bu olayı kafamın içinde toparlayabilir, yurdumuzdaki Masonluk ile bağlantılı sorulara geçebilirim.

Sevgiler,

[Sarastro]

sayin ADAM, guzel oldugunca zor sorular da sormussunuz . kendinize ait bir dusunce oldugunu soyluyorsunuz onu paylasirsaniz belki baskalari da goruslerini aktarabilir.  digerlerine hic bulasmadan 10. soruda evet duzenlidir dendiginde o zaman USAdeki Localar nicin onlarla M:.ik iletisim kurmuyorlar ve tanimiyorlar diye soracaksinizdir. merakla sizin cikarimlarinizi bekliyor olacagim. bu arada sizin diger paylasimlarinizi okudum kendimce faydalandim tessekkur ederim.

saygiyla.

[ADAM]

Sayın Sarastro,

Bu konuyu belirtmiş olduğum gerekçeyle ortaya atmıştım. Yanıtlarının zor olduğunu, daha doğrusu kişileri zkora sokacağını biliyorum. Evet ya da hayır gibi yanıtlar verilecek olsa, arkasından ben bu kez neden ve nasıl, hangi gerekçeyle, dayanağı nedir, asal ilkelerle uyumlu mudur gibi sorular sormaya başlayacağım ve çapanoğlu çıkacak.

Bu soruların üzerinde durmaktan caydım. Şu işi baştan gözden geçirelim dedim kendi kendime ve MASONLUĞUN TARİHİ'NDE ANLATILMAYANLAR diye bir başlık açtım. O konuyu irdeleyişimin sonunda belki ortaya attığım soruların ilk dördüne bir yanıt bulabileceğiz. Sonrası ise duruma göre sonra gelir.

Beni en çok sıkıntıya sokan ise şu: Düzenli (muntasam) localar ya da büyük localardan söz edildiğine göre, demek ki düzenli olmayan (düzensiz, gayri muntazam) localar ve büyük localar da var. Olmasa, bu sıfatın üzerinde bu kadar çok durulmaz. Bu sıfatı ortaya koyanlar da kendilerini düzenli gören ya da niteleyenler. Demek ki bu göreli bir belirtme. Bana göre düzensiz olanı siz  düzensiz sayabilirsiniz. Tersi de geçerli olabilir. Herhangi gelenel bir şeyden değil, Masonluktan söz ediyoruz. Herkes Masonluğun evrensel olduğunu ileri sürüyor; sonra masonlar kendilerini düzenli ve düzensiz diye ayırıyor. Demek ki Masonluğun evrenselliği bir noktada kesintiye uğruyor. Evrensellik ancak bir minimum ortak noktaya kadar geçerli. Eskilerin deyişi daha güzel:  Bir asgari müşterek olmalı.

Şu tarihçeyi irdelerken bakalım öyle bir noktayı saptayabilecek miyiz? Şimdilik bilmiyorum çünkü ben de yazarken göreceğim ne olup bittiğini.

Sevgiler,
     





 

[Kemal]

Düzenli - Düzensiz olarak lanse edilirken hangi kriterler ele alınıyor. Düzenli olan bir loca başka bir locayı nasıl düzensiz ilan edebiliyor.   Kime karşı çıktığı için düzensiz oluyor. Dışarıdan bakan birisi olarak yazılanları pek anlamadım.

[ADAM]

Sayın Kemal,

Gerek Evrensel Masonluk gerekse Türkiye'de Masonluk konusunda daha önceki tarihlerde yazılmış olan iletilerin bulunduğu bölümleri bir gözden geçirin. Orada aradığınızı bulacağınızı sanıyorum.

Bulamazsanız size ben de bir özet bilgi verebilirim ama siz kendiniz bulsanız daha iyi.

Sevgiler, 

[BULGARIA]

Sayın ADAM. Bu konuya şimdi saat sabaha karşı olduğu için bir göz atabildim sadece ama sürmesini veya baştan ele alınmasını sizden rica ettiğim bir konu umarım dikkate alırsınız.


Saygılar.

[ADAM]

Bu başlık altında 2009 yılının Eylül ayında bir şeyler sormuşum.

O sorular elbette hiç de öyle masumca sorular değil. Arkasında cinlik yatıyor, belli.

Ancak soruları ele alıp yanıtlamaya girişen olmamış.

Bunun üzerine ben de bu sorularla bağlantılı olan konuları forumda ayrı başlıklar altında incelemeye/işleme girişmişim. Hepsini ele almış mıyım, eksik mi bırakmışım, bakmadım doğrusu.

Şimdi Sayın Bulgaria bu konuda bana seslenince şaşırdım. Aslında şu anda Sayın Bulgaria’nın foruma yöneltmiş olduğu başka sorular da var. Hepsini aynı anda yanıtlamak zor. Bir sıraya konmaları gerekecek. Üstelik önceki günden kalma bir başka konu daha var yine Sayın Bulgaria’nın getirmiş olduğu. Sıra bakımından öncelik onun.

Şimdi ben bu başlığı daha sonra dönmek üzere bir başka yere not ettim. Unutmayayım diye… Fakat olur ya unuturum. O zaman başta Sayın Bulgaria olmak üzere forum üyelerinden bu konu ile ilgilenenler uyarsın lütfen.

Elbette isteyen yanıtsız kalmış bu sorulara (hiç olmazsa bazılarına) biraz hince olsalar da yanıt vermeyi de düşünebilir.

[BULGARIA]

Sayın ADAM. Bende bu yanıtınız üzerine sorularıma diğer sorularım cevaplanana kadar ara veriyorum.Siz diğer sorularıma cevap yazarken bende bu başlık altında sorduğunuz sorulara cevap vermeye çalışacağım kendimce. Fakat gündüz para kazanma problemimi çözme uğraşında olduğum için gece vaktimi foruma ayırıyorum daha çok.



Saygılar.

[ADAM]

Bir an için yine döndüm bu konuya…

Aslında bu başlık altında 10 soru sıralamışım ama bütün bunlara teker teker yanıt vermenin de gereği yok. Zaten o sorulardan çoğunun öyle belirgin bir yanıtı da yok. Bu işe girişecek olursak, polemikten alamayız kendimizi.

Bütün sorun “düzen” kavramının uygulamadaki tanımından ileri geliyor. Bir büyük locayı sonraya bırakalım; bir loca ne zaman ve hangi koşulları yerine getirirse düzenli olur?

Aslında burada sorun da o değil… Sorun, spekülatif çalışmalar yapmakta olan o ilk mason localarının, Operatif nitelikli locaların devamı olup olmadığı, devamı ise iddia etmiş oldukları üzere Masonluğun eski geleneklerinin hiç değiştirilmeden uygulanmasının gerçekten de sürüp sürmediği ile ilgili…

Nasıl çıkacağız bu işin içinden?

“Bir Operatif mason locası inşaat yapıyor, bir spekülatif mason locası ise yapmıyor, dolayısıyla spekülatif loca Operatif locanın devamı değildir.” desek?..

- Bakım bu olmadı işte. Çünkü burada zaten operatiflikten spekülatifliğe geçişten söz ediyoruz.

- Nasıl yani? Birdenbire mi?

- Hayır efendim, olur mi hiç öyle şey… Zaman içinde elbette. Operatif mason localarının uygulamaları zayıflıyor. Locaların bazılarındaki kabul edilmiş masonlar, locanın yönetimine el koyuyor ve zaman içinde o locaları operatiflikten spekülatifliğe dönüştürüyor.

- Şimdi bu oldu mu yani?... Masonluğun geleneğinde böyle loca içinde devrim yaparak yönetimi zorla ele geçirmek var mı? Kabul edilmiş masonlar hangi hakla locanın yönetimine sahip çıkmaya kalkışmış? Sonra da düzenden söz ediyorlar…

- Çaresiz. Çünkü loca çökmüş durumda?

- Hangi loca çökmüş?... Sakın özel olarak ve art niyetle çökertilmiş olmasın? Hem neymiş o locanın adı bakalım?... Tarihte Londra’da öyle bir loca mı varmış 1715 yılı öncesinde? Yoksa birtakım localar kurmuşlar da zaten hiç kimse bunların geçmişini bilmediğine göre varmış gibi mi göstermişler?

- Hiç olur mu öyle şey?... Bunu kim yapabilir?

- Sir Christopher Wren yok mu bu işin içinde; St. Paul Katedrali’nin mimarı, eski Royal Society başkanlarından, Londra’daki masonların büyük üstadı?

- O büyük üstatlık daha önceydi. 1702 yılında istifa etti o görevden.

- Elbette istifa etti. Tam o sıralarda zaten Sir Isaac Newton da Royal Society’nin başkanlığını üstlenmişti. Ondan sonra da Kraliçe Anne ölünceye kadar Sir Christopher Wren’in ona sunmuş olduğu projeden söz eden olmadı. Neden acaba?

- Bunların konuyla ilgisi ne?

- Tam ilgisi var. Çünkü o proje Elias Ashmole’ün bir zamanlar tasarlamış olduğu sistemi kurmayı öngörüyordu. Bu işin ardında da Stuartların İngiltere tahtının üzerindeki egemenliğinin yeniden sağlanması vardı. Üstelik Kraliçe Anne de bir Stuart idi ve İskoç geleneklerine uygun bir tarzda yetiştirilmiş bir Presbiteriyendi aslında Anglikan Kilisesi’nin ruhani liderliğini üstlenmiş durumda olsa da… Ancak bunlara yüz vermiyordu Kraliçe Anne. Babası 2. James’den de onun oğlundan da nefret ediyordu Katolik oldukları için. Ona göre bu ne biçim İskoçluktu böyle. Hainin daniskasıydı bunlar. İşte onun bu tutumu nedeniyle Wren’in projesinin gerçekleşemeyeceği anlaşılmıştı. Çaresiz bir kez daha Royal Society denenecekti. 

- Sonra?

- Denendi de ama olmadı. Kraliçe Anne 1714 yılında ölünce, Wren’in önceki projesinin çaktırmadan uygulamaya konulmasına girişildi.

- Güzel bir kurgu…

- Asıl kurgu olan öteki… Çünkü bu anlatımda her tarih, her kişi, kendi işlevleriyle gerek Mimarlık gerek Britanya tarihinin bilenen gerçekleriyle örtüşüyor. Spekülatif Masonluğun Operatif Masonluktan doğduğuna ilişkin anlatımın ise tarihsel bilgilerle örtüşen hiçbir yanı olmadığı gibi, dehşetli bir yozlaştırma söz konusu

- Ne demek yozlaştırma?

- Şu demek: Londra Büyük Locası’nın ve onu oluşturan dört locanın Masonluğun eski geleneklerini olduğu gibi sürdürdüğü apaçık bir yalandır. Londra Büyük Locası, devamı olduğunu iddia ettiği Operatif Masonluğun düzenine uymamaktadır ve bu nedeniyle daha başından kuruluşu düzensizdir.



İşte böylece ortaya sorduğum sorunun bana göre yanıtını vermiş oldum. İsterseniz bu konu burada bu kadarıyla kalır ve bırakılır. Dahasını isteyen olursa, sorar. Ben de biliyorsam elimden geldiğince sorulanı yanıtlamaya çalışırım. Aksi takdirde yazdıklarım antimasonik nitelik taşımaya başlar.

[BULGARIA]

Tamam konu eğer masonik durumdan çıkarak antimasonik bir hal alacaksa burada sonlanması en faydalısıdır. Fakat şu kadarını söyleyeyim bahsettiğiniz konulardan bahseden bir kitap ta mevcut elimde ve o ilk sorduğunuz 10 soruya biraz zaman alır fakat üzerinde çalışıldığında doğru veya yanlış kitaba göre cevaplanabilir. Ben kendim şahsi olarak sizin sorduğunuz sorulardan sonra kitaba yinede bir göz atacağım.Fakat konuyu sürdürmeyeceğim.


Saygılar.